Aşka Bağımlılık

Aşk, şiirsel algılamalara yatkınlığı olan insanların yaşamak istediği renkli duygularla bezeli bir duygu olarak alınmaktadır. Aşkın masumiyeti çoğu zaman sanatta ve günlük yaşamda işlenmiştir. Bu güzel tanımlanan duygu kimi zaman bir ihtiyaç kimi zaman ise haz nesnesi olarak betimlenmektedir. Fakat aşkın kimyasal yapısında patolojik bir doğa olduğunu belki de çoğumuz bilmemekte ya da kabul etmemekteyiz.

Aşk ile ortaya çıkan deneyimler kişide karşı tarafa karşı pozitif değer durumları oluşturmaya iter. Bu pozitiflik durumu insanların bu keyfin peşinden gitmeye ve özveri eylemleri göstererek daha fazlasını ortaya çıkarmak için çabalamasına yol açar. Bir kişinin diğerinin davranışlarında ve duygularında yarattığı değişim karşı tarafa duyulan bağımlılık ile ilgili ipucu vermektedir. Bu kişiler arasındaki karşılıklı etki ve karşılıklı bağımlılık derecesini göstermektedir. şişli psikolog

1. Aşk Bağımlılığı ve Kuramlar

Aşk ve Bağımlılık isimli kitabında kişilerin partnerlerine duydukları bağımlılığın tıpkı bir madde bağımlılığı gibi olduğu söylenmiştir. Diğer çalışmalara göre ise aşk bağımlılığının madde bağımlılığına benzer örüntüleri takip ettiği ortaya konmuştur. Burada bahsedilen bağımlılık kavramı mecazi değildir. Kişi çevresindeki ve kendindeki özellikler takdir etme yetisini kaybederken bunlarla başa çıkmakta da bir zorlanma yaşamaktadır. Kişiler aşkı tek doyum kaynağı olarak almaktadır.

Kişilerin aşka bağımlılık geliştirmesinde önemli olan etmenlerden bazıları kültürel ve sosyal etkiler, kişinin acıya karşı direnci, kaybetme korkusu, düşük benlik saygısı, bağımlı kişilik yapısına yatkınlık ve eyleme geçmede zorlanmadır. Bireyin hayatında aşırı stresli bir durum yaşaması da bunu tetikler haldedir. Tıpkı diğer bağımlılık biçimlerinde olduğu gibi kişi bu aşk ilişkisinden diğer durumlara göre çok daha fazla tatmin elde etmektedir ve diğer tatmin unsurlarına ulaşamamaktadır. Sonuç olarak ise kişide içe kapanma ve çevreye olan ilginin azalması gibi durumlar oluşmaktadır. beşiktaş psikolog

2. Aşk Bağımlılığının Beyindeki Görünüşü

Aşk bağımlılığı diğer davranışsal bağımlılık türleri gibi beyindeki ödül yolağını etkilemektedir. Bazı bireylerde bu durum bir bağımlılığa dönüşerek beynin nörokimyasal düzenini değiştirebilmektedir. Bağımlılığın patofizyolojisi incelendiğinde, özellikle dopaminerjik sistemdeki aktivasyonun ödül sistemini güçlendirdiği ve duygusal ve motivasyonel süreçlerle yakından ilişkili olduğu vurgulanmaktadır. Romantik ilişkilerin başlangıcında yaşanan heyecanlanma süreci dopamin aktivitesini artırarak ödül sistemini aktif hale getirmektedir. Aşkın bir ödül gibi algılandığı sistemde ise bu dopamin artışına ulaşmak için etkinliğin artırılması ve aşık olunan kişiye duyulan ihtiyaç artmaktadır. Bu ise tıpkı madde bağımlılığında olduğu gibi yoksunluk durumunu doğurmaktadır. Bu yüksek dopamin seviyesine sahip olan yolaklar diğer madde bağımlılıklarıyla aynı yolu paylaşmaktadır. mecidiyeköy psikolog

Aşk bağımlılığında diğer bağımlılık türlerinden farklı olarak vazopressin ve oksitosin hormonu da devreye girmektedir ve bağımlılık durumuna katkı sağlamaktadırlar. Bunlara ek olarak yemek, kumar, seks ve internet gibi bağımlılıklarla ilişki bağımlılığının aynı ödül yolağını paylaştığını söyleyebilmekteyiz.

Online ve Yüz Yüze Uzman Klinik Psikolog Kadromuz için Tıklayın

 Ücretsiz/Uygun Psikoterapi için Tıklayın

Ücretsiz Terapi için Tıklayın

Deniz Geçginer

KAYNAKÇA

Çolakkadıoğlu, O., Yavuz, Ç. B. & Yurtseveroğlu, E. (2023). Bağımlılığın Bileşenleri Modeli ile aşk bağımlılığına bakış, International Journal of Eurasia Social Sciences (IJOESS), 14(53), 1239- 1256.

Redcay, A. & Simonetti, C. (2018). Criteria for love and relationship addiction: Distinguishing love addiction from other substance and behavioral addictions. Sexual Addiction & Compulsivity: The Journal of Treatment & Prevention, 25(1), 80-95. https://doi.org/10.1080/10720162.2017.1403984

Burkett, J. P. & Young, L. J. (2012). The behavioral, anatomical, and pharmacological parallels between social attachment, love and addiction. Psychopharmacology, 224, 1-26. https://doi.org/10.1007/s00213-012-2794-x

Peele, S. & Brodsky, A. (1975). Love and addiction. Taplinger.

Costa, S., Barberis, N., Griffiths, M. D., Benedetto, L. & Ingrassia, M. (2021). The Love Addiction Inventory: Preliminary findings of the development process and psychometric characteristics. International Journal of Mental Health and Addiction, 19, 651-668. https://doi.org/10.1007/s11469-019-00097-y

Peele, S., Brodsky, A. & Arnold, M. (1992). Truth about addiction and recovery. Simon and Schuster. Boileau, I., Nakajima, S. & Payer, D. (2015). Imaging the D3 dopamine receptor across behavioral and drug addictions: Positron emission tomography studies with [11C]-(+)-PHNO.

Aşka