Bipolar Bozukluğunun Belirtileri ve Nedenleri

Bipolar bozukluk bireyin duygudurumu, enerjisi ve günlük yaşamsal aktiviteleri üzerinde olumsuz etkiye sebep olan psikolojik bir rahatsızlık türüdür. Bu rahatsızlıkta kişinin duygudurumu zaman zaman normalin üstünde değişiklik göstermektedir. Bu ruh halleri yükselme ve alçalma dönemleri yani manik ve depresif dönemler olarak isimlendirilir.

Bipolar Bozukluğun Belirtileri

Manik Dönem Belirtileri şunlardır:

• Hiperaktivite
• Aşırı neşeli olma
• Cinsel dürtülerin artması
• Hızlı konuşma
• Alkol ve uyuşturucu kullanımında artma
• Halüsinasyon görme
• Az uyuma
• Aşırı harcama yapma
• Sabırsız olma
• Kendine aşırı güvenme

Depresif Dönem Belirtileri şunlardır:

• Yorgunluk
• Huzursuzluk
• Konsantre olamama
• Cinsel istekte azalma
• İntihar düşünceleri
• Umutsuz ve suçlu hissetme
• Günlük rutinleri yerine getirmekte zorlanma

Manik ataklar ve depresif dönemlerin dışında bağımsız bir atak olarak da ele alınan bir de hipomani vardır. Hipomanik dönemde enerji artışı ve üretkenlik gibi özellikler ön plandadır. Fakat bu özellikler manik dönemdeki belirtilerden daha hafiftir.

Bipolar Bozukluğun Nedenleri

Bipolar bozukluğunun ortaya çıkmasında en büyük etken genetik faktörlerdir. Genetik yatkınlığın yanında kişinin hayatında stresli yaşam olaylarının varlığı da bu hastalığın oluşmasını tetiklemektedir. Bu stresli yaşam olayları bir ilişkinin sona ermesi, yakın birini kaybetme, travma ve istismar gibi durumları kapsar.

Bipolar bozukluğunun ortaya çıkmasına etki eden bir diğer faktör ise beyindeki kimyasalların faaliyetleridir. Bu kimyasallar nörotransmitter olarak anılır. Nörotransmitterlerin dengesiz oluşu bu rahatsızlığın ortaya çıkmasında önemli bir role sahiptir.

Bilişsel Model

Bu yaklaşıma göre iki uçlu (bipolar) bozukluğa sahip kişilerin bilişsel aktiviteleri oldukça karmaşıktır. Bunlar bilişsel çarpıtmaları ve yanlış bilişsel inançları içermektedir. Kişi, bilişsel çarpıtmalar nedeniyle gerçeği olduğu gibi görme noktasında zorlanır.

Psikolog Elifnur YEŞİLTAŞ

Kaynakça

Erten, E., Uney, A. F. K., & Fıstıkcı, N. (2015). Bipolar bozukluk ve çocukluk çağı travması. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 7(2), 157-165.

Kesebir, S., Vahip, S., Akdeniz, F., & Yüncü, Z. E. K. İ. (2005). Bipolar bozuklukta mizaç ile klinik özelliklerin ilişkisi. Türk Psikiyatri Dergisi, 16(3), 164-169.

Kring, A., Johnson, S., Davison, G., Neale, J. (2019).  Anormal Psikoloji (12. Baskı). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık

Sungur, M. Z. (2013). İki uçlu bozuklukta bilişsel davranışçı terapilerin yeri ve önemi. Journal of Mood Disorders, 3(5).